Η ανισότητα ξεκινά όταν η διαφορετικότητα κρίνεται, ιεραρχείται ή αντιμετωπίζεται ως ο κανόνας.
ΠΟΙΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ;
Οι άνθρωποι διαφέρουν με πολλούς τρόπους, όπως ως προς τον πολιτισμό, τη γλώσσα, την εμφάνιση, τη συμπεριφορά, τις αξίες και τους τρόπους μάθησης ή εργασίας. Αυτές οι διαφορές είναι ουδέτερες. Από μόνες τους δεν δημιουργούν προβλήματα.
Η ανισότητα αναπτύσσεται όταν ορισμένες διαφορές θεωρούνται πιο αποδεκτές, πιο σωστές ή πιο πολύτιμες από άλλες. Αυτό συμβαίνει συχνά ασυνείδητα, μέσα από καθημερινές προσδοκίες, συνήθειες και κοινωνικούς κανόνες. Με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι αξιολογήσεις δημιουργούν άνιση πρόσβαση στη συμμετοχή, την αναγνώριση και τις ευκαιρίες.
Ένας κεντρικός μηχανισμός σε αυτή τη διαδικασία είναι ο εθνοκεντρισμός. Ο εθνοκεντρισμός αναφέρεται στην τάση να χρησιμοποιεί κανείς το δικό του πολιτισμικό υπόβαθρο ως βασικό σημείο αναφοράς για την ερμηνεία των άλλων. Οικείοι τρόποι ομιλίας, συμπεριφοράς ή εργασίας μπορεί να θεωρούνται φυσιολογικοί, ενώ οι λιγότερο οικείοι να αξιολογούνται αρνητικά ή να παρερμηνεύονται.
Σε πολυπολιτισμικά περιβάλλοντα, ο εθνοκεντρισμός μπορεί να επηρεάσει τη δυναμική των ομάδων. Μπορεί να επηρεάζει το ποιος ακούγεται, ποιες ιδέες λαμβάνονται σοβαρά υπόψη, ποιος αναλαμβάνει ηγετικό ρόλο σε ομαδικές εργασίες και ποιος αναμένεται να προσαρμοστεί. Όταν αυτό επαναλαμβάνεται και ενισχύεται, ο εθνοκεντρισμός μπορεί να δημιουργήσει πολιτισμικές ιεραρχίες, όπου ορισμένοι τρόποι εργασίας ή επικοινωνίας θεωρούνται πιο επαγγελματικοί, πιο ικανοί ή πιο κατάλληλοι από άλλους.
Η ανισότητα μπορεί επίσης να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους. Ο εσωτερικευμένος ρατσισμός εμφανίζεται όταν άτομα από περιθωριοποιημένες ή φυλετικοποιημένες ομάδες υιοθετούν αρνητικά στερεότυπα για τη δική τους ομάδα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη αυτοπεποίθηση, δισταγμό να εκφραστούν μέσα σε μια ομάδα ή πίεση να αποκρύψουν πτυχές της ταυτότητάς τους προκειμένου να γίνουν αποδεκτοί.
Αυτό δείχνει ότι η ανισότητα λειτουργεί όχι μόνο μέσω της εξωτερικής μεταχείρισης, αλλά και μέσω της επίδρασής της στην αυτοαντίληψη και στη συμμετοχή σε ομαδικά περιβάλλοντα.
Σημασία για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (VET), την κατάρτιση και την ομαδική εργασία
Στα πλαίσια της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (VET), η μάθηση πραγματοποιείται συχνά μέσω ομαδικής εργασίας, πρακτικών δραστηριοτήτων, εργαστηρίων και αλληλεπίδρασης μεταξύ συνομηλίκων. Αυτά τα ομαδικά περιβάλλοντα καθιστούν ιδιαίτερα ορατές τις κοινωνικές δυναμικές.
Οι διαδικασίες που σχετίζονται με τη διαφορετικότητα και την ανισότητα μπορεί να εμφανιστούν όταν:
- ορισμένοι τρόποι επικοινωνίας κυριαρχούν στις ομαδικές συζητήσεις
- σε ορισμένους μαθητές ανατίθενται συστηματικά δευτερεύοντες ρόλοι
- λιγότερο οικείες προσεγγίσεις στην ομαδική εργασία υποτιμώνται
- η αυτοπεποίθηση και η συμμετοχή διαφοροποιούνται ανάλογα με τον τρόπο που αντιμετωπίζονται οι διαφορές
Η αντιμετώπιση αυτών των δυναμικών δεν σημαίνει απόδοση ευθυνών σε άτομα. Σημαίνει αναγνώριση του τρόπου με τον οποίο μπορεί να αναδύεται η ανισότητα μέσα στις ομάδες και λήψη μέτρων ώστε η συμμετοχή, η ευθύνη και η αναγνώριση να κατανέμονται πιο δίκαια.
ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΤΟ ΕΞΗΓΗΣΕΤΕ ΣΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ;
Σε κάθε περιβάλλον, οι άνθρωποι φέρνουν μαζί τους διαφορετικά υπόβαθρα και διαφορετικούς τρόπους επικοινωνίας και μάθησης, και αυτή η ποικιλομορφία δεν αποτελεί πρόβλημα από μόνη της. Οι δυσκολίες εμφανίζονται όταν ένας συγκεκριμένος τρόπος λειτουργίας γίνεται σιωπηρά το πρότυπο και οι υπόλοιποι παραμερίζονται «χωρίς κανείς να το επιδιώκει». Συχνά αξιολογούμε καταστάσεις με βάση αυτά που γνωρίζουμε καλύτερα, και αυτό μπορεί να επηρεάσει το ποιος ακούγεται, ποιος αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και ποιος αναμένεται να προσαρμοστεί. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό μπορεί να μειώσει την αυτοπεποίθηση και τη συμμετοχή ορισμένων ατόμων. Η κατανόηση του τρόπου λειτουργίας των ομάδων βοηθά ώστε οι ευθύνες, η φωνή και η αναγνώριση να μοιράζονται πιο δίκαια.
| ΣΗΜΕΙΟ ΔΡΑΣΗΣ | Καλλιεργήστε τη συλλογική φροντίδα: Ενθαρρύνετε τους μαθητές να νοιάζονται ο ένας για τον άλλον, να συμπεριλαμβάνουν τους άλλους στις δραστηριότητες και να υποστηρίζουν τους συμμαθητές τους μέσα από καθημερινές πράξεις σεβασμού. |
|---|