Αναγνώρισε τα συναισθήματα, ονόμασέ τα και επίλεξε τρόπους αντίδρασης που ενισχύουν τη σύνδεση με τους άλλους.
ΠΟΙΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ;
Γιατί είναι σημαντικό να μιλάμε για την ενσυναίσθηση και τα συναισθήματα όταν συζητάμε για την αντιμετώπιση των διακρίσεων; Η ενσυναίσθηση αποτελεί την πρώτη προϋπόθεση ώστε να μην παραμένουμε αδιάφοροι απέναντι σε αυτές. Για παράδειγμα, το γεγονός ότι εσείς δεν βιώνετε ή δεν παρατηρείτε διακρίσεις δεν σημαίνει ότι δεν συμβαίνουν σε κάποιον άλλο. Είναι σημαντικό να ενδιαφερόμαστε ενεργά για τις πραγματικότητες των άλλων ανθρώπων. Επίσης, δεν είναι σωστό να ξεσπάμε τα δικά μας αρνητικά συναισθήματα στους άλλους. Τι είναι λοιπόν σημαντικό να κατανοήσουμε σχετικά με τα συναισθήματα και την ενσυναίσθηση;
Είναι μέρος της ανθρώπινης ύπαρξης να βιώνουμε πολλά διαφορετικά ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ, ακόμη και μέσα σε μία ημέρα ή σε λίγα μόλις λεπτά. Τα συναισθήματα δεν είναι επικίνδυνα, ακόμη κι αν μερικές φορές φαίνονται πολύ έντονα ή δυσάρεστα. Αυτό που έχει σημασία είναι να θυμόμαστε ότι όλα τα συναισθήματα είναι αποδεκτά — είναι ανθρώπινο να τα νιώθουμε. Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να παρατηρούμε πώς ανταποκρινόμαστε στα συναισθήματά μας. Τα συναισθήματα δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως δικαιολογία για να βλάπτουμε τον εαυτό μας ή τους άλλους, για παράδειγμα λέγοντας προσβλητικά ή επιβλαβή λόγια. Αντίθετα, μπορούμε να μάθουμε να εκφράζουμε τα συναισθήματά μας με τρόπους που προάγουν την κατανόηση, τη φροντίδα και τον σεβασμό. Η κατανόηση και η αναγνώριση των συναισθημάτων μας, καθώς και η σύνδεσή τους με την αλληλεπίδραση με εποικοδομητικό τρόπο, απαιτούν διαρκή προσπάθεια σε όλη τη ζωή και αποτελούν ένα σημαντικό θέμα προς συζήτηση και με τους μαθητές. Αυτή η συναισθηματική μάθηση συνδέεται άμεσα με την ενσυναίσθηση.
Τι είναι λοιπόν η ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ; Είναι η ικανότητα να αναγνωρίζουμε και να κατανοούμε πώς αισθάνεται ένα άλλο άτομο, να βλέπουμε μια κατάσταση από τη δική του οπτική γωνία και να ανταποκρινόμαστε με σεβασμό και υπευθυνότητα. Η ενσυναίσθηση δεν είναι ένα μεμονωμένο συναίσθημα, αλλά μια δεξιότητα που συνδυάζει την αναγνώριση των συναισθημάτων των άλλων, την κατανόηση των εμπειριών τους και τη διαχείριση των δικών μας συναισθημάτων, ώστε οι αλληλεπιδράσεις να παραμένουν υποστηρικτικές και συμπεριληπτικές. Όπως εξηγεί η Brené Brown, η ενσυναίσθηση περιλαμβάνει την ακρόαση, την αναστολή της κριτικής και την έμπρακτη αναγνώριση ότι τα συναισθήματα του άλλου λαμβάνονται σοβαρά υπόψη. Η ενσυναίσθηση δημιουργεί σύνδεση, ενώ η συμπάθεια δημιουργεί απόσταση, καθώς παρατηρεί μια κατάσταση απ’ έξω χωρίς να εμπλέκεται ουσιαστικά. Στα πλαίσια της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (VET) και των εργασιακών χώρων, η ενσυναίσθηση υποστηρίζει τον σεβασμό στις αλληλεπιδράσεις, τη συνεργασία και τη δημιουργία συμπεριληπτικών περιβαλλόντων.
ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΤΟ ΕΞΗΓΗΣΕΤΕ ΣΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ;
Για να μπορούμε να συνδεόμαστε με τους άλλους ανθρώπους και με τα συναισθήματα που βιώνουν, χρειαζόμαστε ενσυναίσθηση.
Η ενσυναίσθηση απαιτεί πολλά στοιχεία· μία πολύ συγκεκριμένη προϋπόθεση είναι η ικανότητα της ακρόασης. Ακούστε ενεργά και με ενσυναίσθηση. Δεν χρειάζεται να σκέφτεστε διαρκώς πώς θα λύσετε τα προβλήματα του άλλου ατόμου, αλλά να επικεντρώνεστε στην ουσιαστική κατανόηση αυτού που προσπαθεί να εκφράσει. Συχνά τείνουμε να κάνουμε υποθέσεις ο ένας για τον άλλον, αντί να ακούμε και να ρωτάμε. Αυτό το ενεργό ενδιαφέρον για την κατανόηση των διαφορετικών ατόμων μέσα στην ομάδα ενισχύει τη θετική δυναμική της ομάδας.
| ΣΗΜΕΙΟ ΔΡΑΣΗΣ | Δώστε το παράδειγμα της συναισθηματικής υπευθυνότητας: Καταστήστε σαφές ότι τα συναισθήματα από μόνα τους είναι φυσιολογικά και ανθρώπινα, ενώ η ευθύνη βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο εκφράζονται και μετατρέπονται σε πράξη. Καθοδηγήστε τους μαθητές στο πώς να εκφράζουν και να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους με εποικοδομητικό τρόπο. |
|---|